Compliance management systeem

Uit Wiki handhaving

Inhoud

1 Definitie
2 Context
3 Toepassing
4 Voorbeelden
5 Gerelateerde onderwerpen
6 Externe links

Definitie

Een compliance management systeem is een intern beheersingssysteem dat een organisatie onder eigen verantwoordelijkheid opzet ter voorkoming van onrechtmatig handelen binnen die organisatie.

Context

Enige tijd geleden ontstond het idee dat alleen het beoordelen van de output een te beperkt handhavingsinstrument is om zicht te krijgen op de borging van de naleving van wet- en regelgeving door complexe onder toezicht staande organisaties (OTS), en dat het wellicht betere resultaten zou opleveren als de toezichthouder zich zou bemoeien met de achterliggende processen en strategieën van een OTS. Na de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand in Volendam ontstond veel aandacht voor een verbetering van het toezicht in algemene zin. Direct na deze rampen heerste in kringen van toezichthouders sterk de neiging om bedrijven niet (zonder meer) te vertrouwen en een beleid van zero-tolerance te voeren. In 2001 werd de eerste kaderstellende visie op toezicht gepresenteerd, die in 2005 een ‘update’ kreeg. Er kwam een grote beweging op gang om de handhaving te professionaliseren en meer planmatig aan te pakken. Het bedrijfsleven roerde zich met klachten over het toezicht. Het toezicht zou niet voldoende professioneel zijn en tot te veel last bij bedrijven leiden. Als gevolg van de motie Aptroot in 2006 werd een aantal implementatieacties geformuleerd die werden gebundeld in het programma Eenduidig Toezicht. De doelstelling van dit programma was om te komen tot een reductie van de toezichtslast voor bedrijven van 25%. Om dit te bereiken zouden de inspecties en andere toezichthouders beter moeten gaan samenwerken. Begin 2008 presenteerde de minister van Binnenlandse Zaken het programma Vernieuwing Toezicht. Met dit programma wordt een effectief én efficiënt toezicht nagestreefd, waarin bedrijven minder last ondervinden van het toezicht en waarbij bedrijven met goede managementsystemen en correct naleefgedrag kunnen rekenen op meer vertrouwen van de overheid en een verminderde toezichtslast. Voor bedrijven die aan deze voorwaarden voldoen kan de toezichthouder besluiten het toezicht te concentreren op de controle van het managementsysteem en in mindere mate op de feitelijke naleving van de regels. Hierdoor ontstaan kansen op een betere borging van gewenste situaties aan de ene kant en bij een vastgestelde structureel goede aanpak door het bedrijf een vermindering van de toezichtslast. Bedrijven met een hoog risico op regelovertreding blijven onderworpen aan het intensieve klassieke toezicht. Klassiek toezicht richt zich op de output en betreft de controle of aan de wettelijke eisen (waaronder vergunningsvoorschrif¬ten) is voldaan, dus of maatregelen zijn genomen en of normen niet worden overschreden. Het is een beleidskeuze die onder meer zou moeten afhangen van de vraag waar het grootste effect verwacht wordt. De meest logische benadering lijkt te zijn systeemgericht toezicht bij bedrijven met een compliance management systeem en klassiek toezicht bij bedrijven waar dit niet zo is.

Toepassing

Bedrijven met een goed werkend compliance management systeem kunnen in aanmerking komen voor systeemtoezicht of systeemgericht toezicht. Aan de hand van een compliance competence audit kan de toezichthouder de kwaliteit van het compliance management systeem vaststellen waaarna toezicht meer kan worden gericht op het management systeem en kunnen de outputcontroles worden verminderd naar een steekproefsgwijze frequentie.

Voorbeelden

In sommige sectoren zijn de systeemeisen die aan het compliance management systeem worden gesteld, al in de wetgeving vastgelegd. Voorbeelden zijn de luchtvaartsector en het Besluit risico's zware ongevallen (Brzo). In de milieuwetgeving zijn geen systeemeisen opgenomen. In het kader van het programma Vernieuwing Toezicht wordt bij enkele tientallen industriele bedrijven systeemgericht toezicht ingevoerd. De provincies hanteren als bevoegd gezag voor de milieuwetgeving hierbij compliance competence audit als methode.