Programmatisch handhaven
Uit Wiki handhaving
Programmatisch handhaven is een methodiek die helpt om handhaving effectiever te maken. Het geeft informatie over de naleving van regelgeving en over de gevolgen van overtreding. Door gezamenlijk te onderzoeken wie overtreedt, waarom en met welke risico’s tot gevolg, ontstaat een breed gedragen beeld van de werkelijkheid. Op basis van dit beeld kunt u kiezen welke interventies zinvol zijn. Het is een planmatige werkwijze die geleidelijk wordt ingevoerd volgens min of meer vaste stappen en kan aansluiten bij de besaande beleidscyclus. Kenmerkend is dat programmatisch handhaven het gedrag van mensen als uitgangspunt neemt.
De volgende stappen worden doorlopen:
- Van risicoanalyse naar prioritering
- Van doelgroepenanalyse naar interventiestrategie
- Acties beleggen
- Effecten meten
Met de risicoanalyse kunt u gestructureerd en onderbouwd prioriteiten stellen. De risicoanalyse geeft antwoord op de vraag welke gedragingen van welke doelgroepen het grootste negatieve effect op de rechtselangen hebben die de wet- en regelgeving beoogt te beschermen. Uit de risicoanalyse komen enkele doelgroepen en gedragingen naar voren waaraan prioriteit moet worden gegeven in de handhavin. Voor deze doelgroep-gedrag combinaties wordt in de doelgroepenanalyse een inschatting gemaakt van de nalevings‐ en overtredingsmotieven. Een van de instrumenten hierbij is de Tafel van Elf.
Op basis van de doelgroepanalyse kan een interventiestrategie worden opgesteld. Afgesproken wordt bij wie de acties op basis van de interventiestrategie worden neergelegd. De ervaringen die vervolgens met de uitvoering worden opgedaan bieden de mogelijkheid om te ontdekken welke interventies meer f juist minder effectief zijn. Een effectmeting is daarbij een handhaving instrument.
Programmatisch handhaven is een cyclisch geheel. De gemaakt keuzes en de effectiviteit van de interventies worden steeds opnieuw geëvalueerd. De evaluatie levert input voor de volgende cyclus programmatisch handhaven.
De methodiek is ontwikkeld door het Expertisecentrum Rechtspleging en Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie, evenals de instrumenten die u in de werkwijze kunt gebruiken.
