Werkbaarheidsanalyse
Uit Wiki handhaving
Beleid en regelgeving, ontwikkeld achter het bureau en aan de onderhandelingstafel, blijkt niet altijd werkbaar te zijn. Meer dan eens is de praktijk weerbarstig; regels worden onvoldoende nageleefd, onvoldoende uitgevoerd, onvoldoende gehandhaafd. Met als gevolg dat de beoogde beleidseffecten onvoldoende worden bereikt. Het is dan ook zinvol dat beleidsmakers in een vroeg stadium van beleidsontwikkeling nagaan hoe het zit met de werkbaarheid van voorgenomen beleid en regelgeving: gaat het werken en leidt het tot resultaten? De werkbaarheidsanalyse (WBA) is een hulpmiddel hierbij. Het is een ex-ante evaluatie waarin de twee bovenstaande vragen onderzocht worden.
Inhoud |
Onderdelen
De werkbaarheidsanalyse omvat drie onderdelen:
- Expliciteren van de beleidstheorie
Ter voorbreiding op de werkbaarheidssessie expliciteert de beleidsmaker hoe in het voorgenomen beleid de ongewenste situatie wordt veranderd in de gewenste situatie en welke veronderstellingen omtrent het functioneren van de instrumenten hieraan ten grondslag liggen. Voor het expliciteren van de beleidstheorie is een format beschikbaar met stellingen.
- Gesprek met praktijkdeskundigen in de werkbaarheidssessie
Centraal in de werkbaarheidsanalyse staat een gestructureerd gesprek onder leiding van een facilitator met en tussen alle actoren die in de beleidstheorie een rol hebben: medewerkers van uitvoeringsorganisaties, handhavers, normadressanten en overige subjecten. Dit gesprek staat nadrukkelijk los van de reguliere overlegcircuits met belangenorganisaties: het gaat om de werkbaarheid van het voorgenomen beleid, niet om de acceptatie of het draagvlak. Het is daarom van belang gesprekspartners te kiezen die “op de werkvloer” opereren. Het gesprek gaat over de juistheid van de beleidstheorie. Zullen handhavers inderdaad gaan handhaven, is te verwachten dat de normadressanten de regels willen naleven, en kunnen uitvoeringsinstanties het nieuwe beleid uitvoeren?
- Besluit van de beleidsmaker op basis van de verkregen informatie
De discussie biedt de beleidsmaker informatie over de werkbaarheid van het voorgenomen beleid. Deze kennis kan van nut zijn bij het verder vormgeven van het beleid. De beleidsmaker beslist zelf wat er met de verkregen informatie gebeurt. Immers de werkbaarheidsanalyse is geen onderhandeling.
Handleiding
Op basis van de eerste ervaringen met het instrument heeft het Experticecentrum Rechtspleging en Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie een Handleiding Werkbaarheidsanalyse beleidsvoornemens opgesteld voor de beleidsmaker en de facilitator.
